U beogradskoj galeriji SULUJ-a (Saveza udruženja likovnih umetnika Jugoslavije) je od 6. do 17. aprila održan video performans kritičke kartografije Admira Veljovića pod nazivom “Mikrofilm diskursa“.
Video performans osvetljava „prostor vremena“ mapiranjem ”ideoloških kadrova mikrofilma“ zajedničkog sećanja koristeći arhive lista Polimlje iz 1979, 1994. i 2013. koji su, zahvaljujući naporima Zavičajnog odeljenja matične biblioteke ”Vuk Karadžič“ u Prijepolju, sačuvani i digitalizovani.
Mapiranje otkriva postojanje čovekom u tri različite ideologije i kako je jedna od njih – nacionalizam, instrumentalizovana kako bi omogućila otimanje javne svojine, proizvoda zajedničkog rada i nametanje nerentabilnog modela na sve što je zajedničko kako bi se vrednost umanjila i prodala po niskoj ceni a gladne godine radnika i radnica predstavile kao deo prirodne katarze vizije demokratskog progresa.
Kompromitovanjem tekovina socijalizma, nacionalizam je omogućio prevod društvene svojine u privatnu a jugoslovenski antagonizam između radničke klase i tehnokrata iskoristio za homogenizaciju naroda i države omogućujući malom broju ljudi privilegovana privatizacijska otimanja proizvoda društvenog rada. Ova izložba predstavlja vrstu nepodignutog spomenika Žrtvama tranzicije.
Izložbu odlikuju kompresovani formati medijskih članaka, audio zvukova kao i delova lične arhive događaja kojima je autor svedočio kroz svoj rad.
Autor je preveo naslove prijepoljskog lista Polimlje u Mikrofilm diskursa, ilustracije svih naslova na platnu od šest metara. Preko platna se projektuju ključni kadrovi sa pratećim zvučnim i video zapisima koji predstavljaju arheologiju sećanja tromeđe opštine Prijepolje u tri različita ideološka tipa.
Odabirom tri ključne godine (odakle su mapirani naslovi) 1979, 1994. i 2013, prikazano je kako su na jedinstvenom mestu postojala tri različita ideološka subjekta i koji kadrovi su ih definisali.
Izložba koristi gustinu i intenzitet kako bi predstavila neophodnost sećanja uprkos imperativu kapitalističkog zaborava pojačanu pojavom veštačke inteligencije i sveopšte relativizacije posredovanjem afekata online sadržaja koji traju 15 sekundi. Zaborav omogućuje saglasnost sa logikom tržišnog principa obezbeđujući garanciju vladanja njegovim zaštitnicima.
Prevodom istorijskih procesa u kadrove mapira se kontekst odrastanja u jednom mestu i tri države, tri sna i tri pripadanja kolektivnim entitetima uz prateće nesporazume i obavezne kontradiktornosti.
Pažljivim analiziranjem ove izložbe možemo razumeti konvertovanje javnog (Mikrofilm iz 1979. godine) u državno (Mikrofilm iz 1994. godine) i finalni proces privatizacije (Mikrofilm iz 2013. godine) kodiranjem 50 godina u 20 minuta prevodeći sećanja, istorije i arhivskog materijala u prostorne odnose kroz mape i dijagrame.
Izvor za članak: Autor izložbe Admir Veljović
