: Islamski centar u Rijeci: SJAJ U PLAVETNILU BESKRAJA

  29 jun 2016

Kada je sagrađena 2013.godine džamija u Rijeci, prva na Jadranu posle odlaska Osmanlija, proglašena je najlepšom u Evropi. Zadivljujuće arhitektonsko remek-delo kojim je u prostoru realizovan čudesni san jednog od najvećih skulptora Dušana Džamonje

Ja sam stigla iz pravca Opatije, gde moj daidža predaje islamsku veronauku deci Kvarnera ali i Primorsko goranske županije čiji je Rijeka centar. Baš tu plavetnilo mora i neba se razliva na Vratima Jadrana i čini se da je to beskraj sam. I onda, na brežuljku sa pogledom na taj plavi beskraj što ga, svako na svoj način, čine more i nebo, pred vama se ukaže nestvarna građevina, koja nije slična ni jednoj koju ste videli, a posebno ne džamijama, pa čak ni onim koje se danas grade po svetu, u skladu sa modernim zahtevima vernika i sredstvima moćnih donatora koja razigravaju maštu arhitektama. Džamija je građena od inoksa visokog kvaliteta, koji je ojačan titanijumom,a matirane ploče imaju garanciju da barem sto godina neće menjati izgled. Na prvi pogled utisak je da je tu u sred tog sveobuhvatnog plavog beskraja neba i mora sleteo kakav svemirski brod i zaustavio se zbog lepote predela u koji se savršeno uklopio. Koristeći prirodni pad terena, džamija sa minaretom, shvaćena kao skulptura, smepštena je na peščani trg kao na postament. Pored ulaza, kao zasebna skulptura nalazi se potpuno originalno delo koje predstavlja minaret visok 23 metra. Celinu čine elementi vode koji se na visokosofisticiran način koriste simbolišući značaj vode u islamskoj tradiciji.

Šest kupola i struktura su idejni projekat jednog od najčuvenijih vajara Dušana Džamonje, a ideju su u stvarnost pretočili arhitekti Darko Vlahović i Branko Vučinović. U segmentima kalota, istočnjačkih kapa i u njihovim obrisima pojavljuje se polumesec kao jedinstveni islamski simbol, dok se u unutrašnjosti igrom svodova stvara iluzija nebeskog svoda i beskrajnog prostora.

Veliki vajar nije dočekao da vidi realizaciju svoje ideje, džamije-skulpture koja je izgrađena za samo tri godine, ali je danas pravi mamac za turiste koji pristižu iz svih krajeva sveta kao hodočasnici.

Beše podne. Ramazanski dani. Petak. Džuma. Posle dugog ćutanja u znak poštovanja pred prizorom savršenstva koje grade nebo, more i ljudsko delo, gde se čuje samo šum vode koja se preliva preko kamena, udjoh u unutrašnjost koja pleni svojom površinom koja se ne može naslutiti spolja. Nema doslovne primene dekorativnih tradicionalnih motiva ali kao da se akcenat stavio na što prisnije i direktnije približavanje duhovnoj,a manje formalnoj tradiciji islama. Molitveni prostor za žene i muškarce je odvojen, savremene abdeshane su u funkciji vernika. Ali ovo nije samo bogomolja, ovo je Islamski centar na četiri etaže koga čine i brojne prostorije kao što su kongresna dvorana koja nosi ime najvećeg donatora, katarskog emira, restoran, musafirhana, biblioteka, sportski centar, obdanište, divanhana i podzemne garaže. Ovo je centralno mesto okupljanja oko 12000 islamskih vernika koliko ih ima u ovom delu Hrvatske. Pored džamija u Zagrebu i malenoj Gunji, ovo je treća džamija u Hrvatskoj.

Glavni riječki imam efendija Hajrudin Mujkanović je srećan što se ovo čudesno zdanje sklada i lepote tako uklopilo u podneblje, u škrti primorski krajolik. S platoa puca pogled na more, na ostrva. Istovremeno, džamija se vidi i s mora. Iako nema tipičan izgled, vrlo je moderna, čak bi se reklo izazovno avangradna, simbolika se može uočiti u mnogim detaljima, a posebno je svedenost unutrašnjosti nešto što izaziva poštovanje i potrebu da se šapuće dok se razgovara, a da to niko ne traži. Imam Mujkanović kaže da džamija nije napravljena samo da bi u njoj klanjali muslimani, već da bi se u njoj širio medjureligijski dijalog. I zaista, odmah u susedstvu su Baptistička i Katolička crkva, tako da se sve tri bogomolje gledaju i čine dijalog i međusobno uvažavanje sastavnim delom življenja.

Kada je osnovana u Rijeci 1966.godine, Islamska zajednica postojala je u Hrvatskoj još samo u Dubrovniku, Zagrebu i Osijeku. A Rijeka je uvek bila otvoren grad. Muslimani u nju stižu kada postaje jedna od dve najznačajnije luke Austrougarskog carstva, kada počinju da se realizuju veoma značajne veze sa Otomanskim carstvom. Stižu prvi konzuli ali i trgovci koji ostaju. O tome svedoče i nazivi delova grada kao što je naselje Turkovo. Turska kuća, gde je bio smešten turski konzul, izvanredna građevina sa orijentalnom ornamentikom, pored Gradske tržnice, u Sarajevskoj ulici, znamenitost je grada i zajedno sa zgradom Riječkog kazališta čini danas markantnu, skladnu i reprezentativnu celinu. Poslovna saradnja sa Istanbulom odvijala se intenzivno, pa se iz Rijeke izvozi drvo, šećer i testenina, a uvozi iz Turske duhan koji se preradjuje u riječkoj „Tabakeri“ najvećoj fabrici za te namene u Austrougarskoj. Velike su bile i migracije stanovništva iz Bosne i Hercegovine prema Rijeci, Bosanski pašaluk zalazio je duboko u Gorski kotar i Liku, išlo se za poslom, kako u vreme velikih carevina, tako i posle oba velika svetska rata ali i tokom poslednjeg. Rijeka je bila a i danas je pravi kosmopolitski grad.

Podne je. Žarki junski dan. Sunce kao da isijava s kupola džamije. U izmaglici kao da lelujaju ostrva. Miriše lavanda. Cveta nar svojim vatrenim cvetovima. Oleandri kao aranžirani buketi. Belina. Slika. Mir.

O, trenutku, zaustvi se za tren. Tako si divan.

Indira Hadžagić

Indira Hadžagić

Novinar nedeljnog lista "Polimlje".

Marketing

kasic markica1

jkp lim

jkp lim

es komerc mala1

Baner oglasavanje

Vesti dana

Tag Cloud

MiniCalendar

april 2020
npusčps
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930

Kursna lista

 

Broj poseta sajta

4678090
Danas
Juče
Ove sedmice
Ovog meseca
Prošlog meseca
Ukupno
7748
5270
35166
25595
151646
4678090

Vaš IP: 34.239.172.52
2020-04-05 22:47